Kto przybił pierwszą 'piątkę'? Mało znana historia popularnego gestu

Mogłoby się wydawać, że zwyczaj przybijania 'piątki' towarzyszy nam od zawsze – znamy go z przekazów sportowych i popkultury. W tym roku 'piątka' kończy 40 lat, jednak do tej pory niewiele osób wie, jaka historia związana jest z gestem, którego twórcą był baseballista szykanowany z powodu swojej orientacji.

Cała opowieść zaczyna się 2 października 1977 roku w czasie baseballowego meczu Los Angeles Dodgers z Houston Astros. W 6. odsłonie spotkania zawodnik Dodgers, Dusty Baker, po fenomenalnym wybiciu zdobywa punkty dla swojego zespołu. Do Bakera podbiega, z wysoką uniesioną prawą dłonią, jego uradowany kolega z zespołu Glenn Burke. To właśnie wtedy spontanicznie obaj gracze uderzają się wewnętrznymi stronami dłoni i tak powstaje gest nazwany 'The High Five' ('Wysoka Piątka').

Zwyczaj szybko przyjmuje się wśród innych zawodników Dodgers i staje się znakiem rozpoznawczym całego klubu.

Mecz Los Angeles Dodgers z Houston Astros, 1977 rok Mecz Los Angeles Dodgers z Houston Astros, 1977 rok

Później gest zaczynają powielać sportowcy reprezentujący inne dyscypliny i tak stopniowo, za pomocą efektu 'kuli śniegowej' przybijanie piątki staje się naturalnym, uniwersalnym odruchem radości przyswojonym przez amerykańskie społeczeństwo. O ironio, wzrost popularności 'high five' zbiega się w czasie kłopotami jego twórcy, Glenna Burke’a.

Orientacja

W 1978 roku Burke został wymieniony i trafił do Oakland Athletics. Przeprowadzenie transakcji było o tyle dziwne, iż zawodnik dobrze prezentował się na boisku i dodatkowo był lubiany przez kolegów z drużyny. Cenili Burke’a za jego pozytywne nastawienie do gry oraz tworzenie dobrej atmosfery w szatni. Okazało się, że za przeprowadzeniem transferu stały sprawy osobiste.

Glenn Burke był bowiem pierwszym homoseksualnym zawodnikiem w historii Major League Baseball, który dokonał coming outu przed kolegami z drużyny i właścicielami klubu.

Glenn Burke Glenn Burke

Bycie gejem nie pomogło Burke’owi w jego karierze w Oakland. Grał mało, a na dodatek był obrażany przez kierownictwo swojego nowego klubu.

Co więcej, także inni zawodnicy Athletics wyraźnie okazywali mu swoją niechęć, m.in. poprzez ostentacyjne unikanie spotkań z nim w łazience po zakończeniu treningów czy meczów. Ostatecznie, nie mogąc znaleźć swojego miejsca w Oakland Athletics i w ogóle w profesjonalnym sporcie, Glenn Burke zakończył karierę w 1980 roku mając wtedy zaledwie 27 lat.

Dziedzictwo

Po przejściu na sportową emeryturę Burke nie zrezygnował z aktywnego stylu życia. Wybrał jednak miejsce, w którym czuł się w pełni akceptowany, a nawet podziwiany. Trafił do znajdującej się w San Francisco dzielnicy Castro uznawanej od lat 70-tych za jedno z głównych centrów ruchu LGBT w Stanach Zjednoczonych.

Gay Games  Gay Games

Burke z miejsca stał się celebrytą gejowskiego światka San Francisco, a jego popularność rosła wraz z jego zaangażowaniem w różnorodne działania sportowe społeczności. Był on między innymi członkiem gejowskiej drużyny softballowej oraz uczestniczył (z sukcesami) w igrzyskach osób homoseksualnych zwanych Gay Games.

Co jednak najważniejsze, wciąż propagował zwyczaj przybijania 'piątki' jako uniwersalnego gestu mogącego zjednywać ze sobą wszystkich ludzi bez względu na wiek, płeć, rasę, wyznanie czy orientację seksualną.

I takim też ten gest pozostał do dziś, co jest największym dziedzictwem Glenna Burke’a.

Całą historię powstania zwyczaju przybijania 'piątki' i jego twórcy przypomina krótki film przygotowany w ramach serii '30 for 30' wyprodukowanej przez telewizję ESPN, który legalnie możecie zobaczyć na YouTubie.  

Tekst: Piotr Płaczek

  • best of polska mafa
kupprenumerata